DC motorlar, doğru akım kaynağı kullanarak çalışan elektromekanik cihazlardır. Elektrik enerjisini mekanik enerjiye dönüştüren bu motorlar, birçok farklı bileşenden oluşmaktadır. DC motorlar, genellikle manyetik alanın etkisiyle dönerek çeşitli cihazların hareketini sağlayan güçlü ve verimli motorlardır.

DC Motor Nedir?

 Bu motorların temel çalışma prensibi, manyetik alanın sabit kutupları ve dönme kolları arasındaki etkileşimine dayanır. DC motorların içerisinde bulunan bir manyetik alan, sabit bir mıknatıs veya bir elektromıknatıs aracılığıyla oluşturulur. Bu manyetik alan, kutuplar arasında dönme yapabilen bir rotor ile etkileşime girerek motorun dönmesine yol açar. DC motorlar, yüksek tork sağlama yetenekleri ve hız kontrolü kolaylığı nedeniyle çeşitli uygulamalarda yaygın olarak kullanılmaktadır.

DC Motor Çalışma Prensibi

DC motorlar, elektromanyetik prensiplere dayalı olarak çalışan bir tür motor çeşididir. Bu motorlar, doğru akım (DC) enerjisini kullanarak dönme hareketini gerçekleştirir. Çalışma prensibi, manyetik alanın etkisi altında bulunan iletken bir telin dönerek hareket etmesine dayanır. DC motorlarda, manyetik alanı sağlamak için, sabit bir manyetik alan üreten bir mıknatıs ve bu alana bağlı olan bir rotor bulunur. Rotor üzerinde bulunan iletken teller, sabit manyetik alan etkisiyle etkileşir ve böylece dönme hareketi başlar.

DC motorların çalışma prensibi, elektrik akımının dönüşümünü temel alır. Akım, sabit manyetik alan ve dönen rotor arasındaki etkileşim sonucunda hareket enerjisine dönüşerek motorun çalışmasını sağlar. Elektrik enerjisi, daha sonra mekanik enerjiye dönüşerek motorun dönmesini sağlayan bir dönme hareketi yaratır. Bu çalışma prensibi, DC motorların geniş bir yelpazede kullanılmasını sağlar ve farklı sektörlerde pek çok uygulama alanında tercih edilmesinin temelini oluşturur.

DC Motorların Yapısı ve Bileşenleri

Bir DC motor, bir elektrik enerjisi kaynağından gelen doğru akımı mekanik enerjiye dönüştüren bir cihazdır. DC motorların yapısı ve bileşenleri, bu enerji dönüşümünü gerçekleştirmek için tasarlanmıştır.

DC motorların ana yapısal bileşenleri şunlardır: rotor, stator, manyetik soğanlar, fırçalar ve komütatör. Rotor, hareketli kısımdır ve mıknatıslar veya elektromıknatıslar içerebilir. Stator, sabit kısımdır ve manyetik alanı sağlayan manyetik bobinlerden oluşur. Manyetik soğanlar, statorun içinde bulunan ve rotorun manyetik alanını güçlendiren çelik parçalardır. Fırçalar, rotorun üzerindeki kollektöre temas ederek elektrik akımını ileten parçalardır. Komütatör, fırçaların rotorun manyetik alanı ile senkronize olmasını sağlar ve doğru akımın yönünü değiştirerek rotorun hareketini sürdürmesini sağlar.

DC motorların yapısı ve bileşenleri, farklı tiplerde ve özelliklerde bulunabilir. Bu da, farklı uygulama ve endüstriler için farklı performans ve güç gereksinimlerine göre tasarlanmış motorlar seçme olanağı sağlar. Her bir bileşenin ve yapısal özelliğin doğru bir şekilde tasarlanması ve çalışması, DC motorların verimli ve güvenilir bir şekilde çalışmasını sağlar.

DC Motorların Avantajları ve Dezavantajları

DC motorlar çeşitli avantajlar sunmaktadır. Bunlardan ilki, DC motorların yüksek hızlarda çalışabilme yeteneğidir. Bu sayede hassas ve hızlı bir şekilde kontrol edilebilirler. Ayrıca, DC motorlar yüksek tork üretebilirler, bu da onları güçlü bir seçenek haline getirir. Bunun yanı sıra, DC motorlar basit bir yapıya sahiptir, bu da onları kolayca kurulum yapılabilen ve bakımı yapılabilen bir seçenek haline getirir.

Ancak, DC motorlar bazı dezavantajlar da içermektedir. Öncelikle, DC motorların yüksek maliyetli olabileceği unutulmamalıdır. Özellikle yüksek performans gerektiren uygulamalarda, kaliteli ve dayanıklı DC motorlara yatırım yapmak gerekmektedir. Ayrıca, DC motorlar kullanılan güç kaynağının dalgalanmasından etkilenebilirler. Bu da stabil ve kesintisiz bir güç kaynağının sağlanması gerektiği anlamına gelir.

DC Motorların Kullanım Alanları

DC motorlar, geniş bir kullanım alanına sahip olan elektrik motorlarıdır. Birçok endüstriyel sektörde yaygın olarak kullanılmaktadır. Özellikle makinelerin hareketini sağlama, sürekli hareketli sistemlerde kontrol ve düzenleme gibi uygulamalarda sıklıkla tercih edilirler.

Birçok taşıma ve lojistik sektöründe de DC motorlar önemli bir role sahiptir. Örneğin, forkliftler ve elektrikli arabalar gibi araçlarda kullanılarak, başarılı bir sürüş performansı ve enerji verimliliği sağlanması amaçlanır. Ayrıca, otomasyon sistemlerinde, robotlarda ve CNC makinelerinde de kullanılan DC motorlar, yüksek hassasiyet ve hız kontrolü sağlarlar. Bu sayede endüstriyel üretim süreçlerinde verimlilik artırılır ve operasyonel maliyetler düşürülür. DC motorların çeşitli sektörlerdeki kullanım alanları, teknolojik ilerlemelerle birlikte daha da genişlemektedir ve gelecekte bu alanlarda daha fazla öneme sahip olmaları beklenmektedir.

DC Motorların Kontrol Yöntemleri

DC motorların kontrol yöntemleri, bu motorların doğru şekilde çalışmasını sağlamak ve istenen hız ve yönde dönmesini kontrol etmek için kullanılır. DC motorların kontrolü genellikle iki ana yöntemle gerçekleştirilir: hız kontrolü ve yön kontrolü.

Hız kontrolü, DC motorunun dönüş hızını istenilen değerde ayarlamak için kullanılır. Bu kontrol yöntemi, genellikle potansiyometre veya sayısal kontrol cihazları aracılığıyla gerçekleştirilir. Potansiyometre kullanımı, kullanıcının manuel olarak motorun hızını ayarlamasına olanak sağlarken, sayısal kontrol cihazları daha hassas ve programlanabilir bir kontrol sağlar. Yön kontrolü ise DC motorunun dönme yönünü belirlemek için kullanılır. Yön kontrolü, genellikle iki yönlü anahtarlar veya kontaklar aracılığıyla gerçekleştirilir. Bu yöntemle DC motor, saat yönünde veya saat yönünün tersine döndürülebilir, böylece uygulamaya uygun şekilde kullanılabilir.

DC Motorların Verimliliği ve Güç Kaybı

Bir DC motorun verimliliği, enerji dönüşümündeki etkinliğini belirler. İdeal bir durumda, giriş gücüne oranla çıkış gücü ne kadar yüksek olursa, motorun verimliliği o kadar yüksek olur. Ancak, pratikte her DC motorun bir miktar güç kaybı yaşaması kaçınılmazdır.

DC motorlarda güç kaybı, iki ana faktörden kaynaklanabilir. İlk olarak, motorun kendisinin iç dirençleri ve sürtünmeleri nedeniyle güç kaybı yaşanabilir. Bu kayıplar, enerjinin ısı olarak dışarıya atılmasına yol açar. İkinci olarak, motoru besleyen güç kaynağının verimsizliği nedeniyle güç kaybı yaşanabilir. Bu durumda, güç kaynağından motorun çalışması için gereken enerjinin tamamı motor tarafından kullanılamaz ve bir kısmı kayba uğrar. Bu nedenle, DC motorların verimliliği ve güç kaybı değerlendirilirken, hem motorun kendisi hem de güç kaynağı dikkate alınmalıdır.

DC Motor Çeşitleri Nelerdir?

Bu motorlar, elektrikli tıraş makinelerinden otomobillere kadar geniş bir uygulama alanına sahiptir. Bu geniş uygulama yelpazesini karşılamak için armatür alan sargı bağlantılarına göre farklı tiplerde sınıflandırılırlar. Bunlar fırçalı, fırçasız, step ve servo motorlardır. Bu motorların çeşitleri ve özellikle şunlardır:

Fırçalı DC Motorlar

Bu motorlar arasında fırçalı motorlar en temel motor çeşididir. Redüktörsüz veya redüktörler ile beraber pek çok projede kullanılan motorlardır.

Fırçasız DC Motorlar

Diğer bir DC motor tipi ise fırçasız motorlardır. Bu motorlarda, fırça ve komütatör yerine elektronik devreler kullanılır. Fırçasız motorlar, daha az sürtünme ve aşınma olması nedeniyle daha yüksek verimlilik sağlar. Ayrıca, daha sessiz çalışır ve daha uzun ömürlüdür. Bu nedenle, fırçasız motorlar özellikle bilgisayarlar, elektrikli araçlar ve robotik uygulamalarda tercih edilir. Fırçasız motorlar, yüksek hızlarda çalışabilme ve hız kontrolünde hassaslık sağlama gibi avantajlara sahiptir.

Step Motor

Konumlama hassasiyetine göre en yüksek motor çeşidi olmaktadır. Step dc motor 2 ya da 3 boyutlu yazıcılarda kullanılmaktadır.

Servo Motor

Servo motorlar 0 ile 180 derece arasında istenilen konumda yapılacak motorlardır. Bu motorlar uzaktan kumandalı araçlarda kullanılması sebebi ile tasarlanmıştır. Bunun en büyük avantajı harici bir sürücü derecesine ihtiyaç duymamalarıdır.

DC Motor Parçaları Nelerdir?

DC motorların duran kısmı statör, dönen kısmı ise rotor olmaktadır. Bu anlamda bu motorun parçaları özellikle kullanıldıkları alanlarda bilinmesi gerekir. Buna göre motorun parçaları şunlardır:

Statör

Motorun statörü makinenin dış kısmında kalan ve duran kısmı olmaktadır. Karkas üzerine yerleştirilen ana ve yardımcı kutuplar ve bunun üzerindeki sargılardan meydana gelmektedir. Mıknatıs alanını sağlarken makinedeki sargılar doğru akımla beslenmektedir.

Rotor

İletkenleri taşıyan ve gerilim indüklenen bölümüne rotor adı verilir. Doğru akım motorlarının dönen kısmına rotor adı verilir. Rotor milinden mekanik enerji alınır ce mıknatıs alanında dönmektedir. Rotor ile statorun bir ortak yönü vardır. Her ikisi de saç paket ve bobinler bulunmaktadır. Rotor, çelik bir mil üzerine bulunan preslenmiş rotor saç paketlerinden oluşmaktadır. Oluklarına döşenmiş rotor sargılarından ve uçlarının bağlandığı kollektörden bu paket oluşmaktadır.

Kollektör

Doğru akım motorlarında rotora gerilimin iletilmesi kollektör sayesinde olmaktadır. Statörde üretilmiş olan alternatif gerilim kollektör aracılığı ile doğrultulmaktadır.

Fırça

Dış devredeki akımı fırçalar ile rotora ileten sistemde doğru akım motorları kullanılmaktadır. İletimi iyi sağlayan ve aşınmayı en az düzeye indiren fırçalar kullanılır. Burada aşınmayı fazlalaştıran saf bakırlar kullanılmamaktadır.

Yataklar ve Kapaklar

Bu motorlarda kendi kendine yağlanan meral ya da bilyeli yataklar kullanılmaktadır. Gürültüsüz az kayıp ile motorun hareket kısmının bir eksen etrafında rahat dönmesini sağlamaktadır.

Motorlarımız İçin Tıklayınız.

İlginizi Çekebilir :

Twitter Adresimiz İçin Tıklayınız

Facebook Adresimiz İçin Tıklayınız

Elektrik Nedir ve Neden Önemlidir ?

Elektrik, günümüzde hayatımızın vazgeçilmez bir parçası haline gelmiştir. Evlerimizin aydınlatılması, elektronik cihazlarımızın çalışması, ulaşım araçlarının hareket etmesi gibi günlük aktivitelerimizin çoğunda elektriğe ihtiyaç duyuyoruz. Aynı zamanda endüstriyel sektörde de elektrik, üretim süreçlerinde ve fabrikalarda önemli bir enerji kaynağıdır. Elektriğin kullanımı, işlerimizin daha hızlı ve verimli bir şekilde yapılmasını sağlar. Ayrıca elektrik, temiz bir enerji kaynağı olarak da önemlidir çünkü doğal kaynakları daha az tüketir ve çevreye zarar vermez.

İlk Elektrik Deneylerinin İzleri Hangi Dönemlere Dayanır ?

Elektrik, günümüz modern dünyasının en temel bileşenlerinden biridir. Ancak elektrik aslında çok eski dönemlere dayanan bir fenomen. İlk elektrik deneylerinin izleri, Antik Yunan ve Antik Mısır dönemlerine kadar uzanmaktadır. Bu dönemlerde, tanrıların gücü olarak kabul edilen yıldırımlar ve statik elektrik olaylarıyla ilgili gözlemler yapılmıştır.

Antik Yunanlı bilginler, Thales ve Elektrik’i Etrafında Dönen Aletler adlı eseriyle tanınan William Gilbert gibi bilim insanları, elektrikle ilgili ilk deneylerin kaynaklarını oluşturan önemli isimlerdendir. Bu dönemde, amber gibi bazı maddelerin elektriksel yüklenme özelliği keşfedilmiş ve temel deneyler yapılmıştır. Ayrıca, bu dönemlerde elektrik balığı gibi doğal elektrik kaynaklarının varlığı da fark edilmiştir. Ancak, elektriğin gerçek anlamda anlaşılması ve kullanılması için daha fazla keşif ve deney yapılması gerekmektedir.

Önemli Bilim İnsanlarının Elektrik Konusunda Katkıları

Elektrik konusunda önemli katkılarda bulunan birçok bilim insanı vardır. Bu bilim insanları, elektrik alanında yapılan çalışmalarla birlikte çağımızın teknolojik gelişimlerine önemli ölçüde katkı sağlamıştır.

Öncelikle, Thomas Edison elektrik konusunda büyük bir icracı olarak bilinir. Mükemmeliyetçi bir yaklaşımla çalışan Edison, pek çok icadı ile elektriği kullanım alanlarına taşımıştır. Elektrik jeneratörünü geliştirerek evlerde ve işyerlerinde ışık sağlamak için kullanılan elektrik sistemlerinin temelini atan Edison, bu alanda dönüm noktalarına imza atmıştır.

İkinci olarak, Nikola Tesla’nın elektrik konusunda yaptığı çalışmalar da oldukça önemlidir. AC (Alternating Current-Yalıtılmış Akım) elektrik sistemlerini geliştiren Tesla, elektriğin daha etkin ve verimli kullanımını sağlamıştır. Alternatif akım sistemlerinin dağıtımını mümkün kılarak, enerji üretim ve dağıtım alanında devrim niteliğinde değişimlere yol açmıştır. Tesla’nın tasarladığı ve geliştirdiği motorlar, transformatörler ve makineler hala günümüzde kullanılmaktadır.

Bu bilim insanlarının yapmış oldukları çalışmalar, elektrik konusunda büyük ilerlemelere ve teknolojik gelişmelere zemin hazırlamıştır. Artan enerji talebi ve sürdürülebilirlik gibi konuların ele alındığı günümüzde, elektrik konusunda yapılan katkılar daha da önem kazanmaktadır.

Elektriğin Ticari Kullanımının Başlangıcı

1882 yılına gelindiğinde, elektrik ticari olarak kullanılmaya başlandı. Bu dönemde Thomas Edison, elektrik enerjisini evlerde ve işyerlerinde yaygınlaştırmak amacıyla ilk elektrik aydınlatma sistemi olan elektrik ampullerini geliştirdi. Bu yenilikçi teknoloji, öncelikle Amerika Birleşik Devletleri’nde kullanılmaya başlandı ve kısa sürede diğer ülkelere de yayıldı.

Elektriğin ticari kullanımının başlaması, endüstriyel sektörlerde büyük bir devrim yarattı. Özellikle fabrikalar ve işletmeler, elektrik enerjisi sayesinde üretim verimliliklerini artırabiliyor ve daha hızlı üretim yapabiliyorlardı. Aynı zamanda, elektrik enerjisiyle çalışan makinelerin kullanımı, insan gücünü azaltarak işçilik maliyetlerini önemli ölçüde düşürdü. Elektriğin ticari kullanımının başlamasıyla birlikte, modern sanayi çağına bir adım atılmış oldu.

İlk Elektrik Jeneratörleri ve Elektrik Gücünün Yaygınlaşması

Elektrik jeneratörleri, elektrik gücünün yaygınlaşmasında büyük bir öneme sahiptir. İlk elektrik jeneratörleri, 19. yüzyılın ortalarında geliştirilmeye başlanmıştır. Bu dönemde, enerji ihtiyacını karşılamak için kullanılan buhar makinelerinin yerini elektrik jeneratörleri almıştır. Elektrik jeneratörleri, manyetik alanın dönerek elektrik üretmesi prensibine dayanır. Bu sayede, doğal kaynaklardan enerji üretmek ve bu enerjiyi farklı alanlarda kullanmak mümkün hale gelmiştir.

Elektrik gücünün yaygınlaşmasıyla birlikte, toplumun birçok farklı alanında önemli değişiklikler yaşanmıştır. Öncelikle, evlerde ve işyerlerinde elektrikli aydınlatma sistemleri yaygınlaşmış ve gaz lambaları gibi eski yöntemler geride kalmıştır. Ayrıca, fabrikalarda ve endüstriyel alanlarda da elektrik gücü kullanımı artmıştır. Bu sayede, üretim süreçlerinde verimlilik artmış ve daha fazla ürün üretebilmek mümkün olmuştur. Elektrik jeneratörleri sayesinde, elektrik enerjisinin günlük yaşamın her alanına yayılması sağlanmış ve modern dünyanın temel bir gereksinimi haline gelmiştir.

Elektrikli Aydınlatma Sistemlerinin Gelişimi

Elektrikli aydınlatma sistemleri, insanlığın ışığı kontrol etme ve kullanma becerisini yansıtan uzun bir gelişim sürecine sahiptir. İlk olarak, osuruk gazı lambalarıyla hareketlenen aydınlatma teknolojisi, Thomas Edison’un elektrikli lambayı icat etmesiyle devrim yarattı. Bu yeni icat, aydınlatmanın daha verimli, güvenli ve kullanışlı bir şekilde yapılabilmesini sağladı. İnsanlar artık geceleyin de rahatlıkla etkinliklerini sürdürebilir ve evlerinde daha aydınlık bir ortam yaratabilirdi. Elektrikli aydınlatma sistemleri, endüstriyel, ticari ve evlerde kullanımı hızla yayılarak hayatımızın önemli bir parçası haline geldi.

Gelişen teknolojiyle birlikte, elektrikli aydınlatma sistemleri de sürekli iyileşme ve dönüşüm geçirdi. Edison’un ilk lambasından itibaren, enerjinin daha verimli kullanılması ve ışığın daha kaliteli olması için birçok yenilik yapıldı. Örneğin, kompakt floresan lambalar ve daha sonra LED ışıklar, enerji tasarrufu sağlayarak uzun ömürlü ve çevre dostu seçenekler sunmaktadır. Ayrıca, akıllı aydınlatma sistemleri, kullanıcıların ışık seviyesini ve renk tonunu kontrol etmelerine imkan tanıyarak daha kişiselleştirilebilir bir aydınlatma deneyimi sunmaktadır. Elektrikli aydınlatma sistemlerinin gelişimi, hem evlerimizi aydınlatırken hem de enerji tasarrufu sağlayarak çevreye olan olumsuz etkimizi azaltmamıza yardımcı olmuştur.

• Elektrikli aydınlatma sistemleri, insanlığın ışığı kontrol etme ve kullanma becerisini yansıtan uzun bir gelişim sürecine sahiptir.
• Thomas Edison’un elektrikli lambayı icat etmesiyle devrim yaratan bu yeni icat, aydınlatmanın daha verimli, güvenli ve kullanışlı bir şekilde yapılabilmesini sağlamıştır.
• İnsanlar artık geceleyin de rahatlıkla etkinliklerini sürdürebilir ve evlerinde daha aydınlık bir ortam yaratabilirler.
• Elektrikli aydınlatma sistemleri, endüstriyel, ticari ve evlerde kullanımı hızla yayılarak hayatımızın önemli bir parçası haline gelmiştir.

Gelişen teknolojiyle birlikte elektrikli aydınlatma sistemleri:
• Enerjinin daha verimli kullanılması için yenilikler sunmaktadır.
• Işığın kalitesinin artmasına yardımcı olmuştur.
• Kompakt floresan lambalar ve LED ışıklar gibi enerji tasarrufu sağlayan seçeneklere dönüşmüştür.
• Uzun ömürlü ve çevre dostu seçenekler sunarak çevreye olan olumsuz etkiyi azaltmaktadır.
 • Akıllı aydınlatma sistemleri sayesinde kişiselleştirilebilir bir aydınlatma deneyimi sunmaktadır.
• Kullanıcılar ışık seviyesini ve renk tonunu kontrol edebilme imkanına sahiptir.

Elektrikli aydınlatma sistemlerinin gelişimi, hem evlerimizi aydınlatırken hem de enerji tasarrufu sağlayarak çevreye olan olumsuz etkimizi azaltmamıza yardımcı olmuştur.

Mercedes Benz EQE SUV

Elektrikli otomobillerin öncüsü Tesla, bütün geleneksel modeller rakip olarak tarafından rakip olarak seçiliyor. Amaçları Teslayı tahtından indirebilmek. Yine Tesla Model X için bir rakip de Mercedez Benz firması piyasaya sürmeye hazırlanıyor.

Elektriğin gücü Mercedes lüksü ve konforu ile: Mercedes EQE SUV 2024

Mercedes’in SUV modelleri onlarca yıldır lüks otomobil severler için popüler tercihlerden biri olmuştur. Şimdi elektrikli otomobil çağına girişinin başladığı bu dönemde lüks otomobil severlerin alışkanlıkları olduğu gibi devam ediyor. Aslında GLC tabanlı bir SUV olan EQC SUV, Mercedes Benz markasının ilk uzun menzilli elektrikli araçlarından biri olma özelliğinde. Yani aslında SUV modelleri Mercedes’in elektrikli araca geçiş sürecinin bir parçası oldular denilebilir.

Bu nedenle, Alman üretici yeni elektrikli aracı olan Mercedes EQE SUV’nin tanıtımı yapıldığında kimse şaşırmadı. Adından da anlaşılacağı gibi EQS Sedan ve EQS SUV’nin temellerini oluşturan EVA2 mimarisiyle geliştirilmiş olan EQE SUV tıpkı EQS SUV gibi Mercedes’in Alabama fabrikasında üretimi yapılacak.

Tasarım

EQS SUV, aynı model aile üyeleri gibi birçok tasarım ipucuna sahip olsa bile parlak siyah ızgara paneli ve farklı LED grafiklerine sahip arka aydınlatma düzeneği ile ilgi çekmeyi başarıyor. Daha geleneksel çizgilere sahip arka aydınlatma grubu oldukça şık bir tasarım olmuş. Genel olarak bakıldığında EQE SUV oldukça iyi bir görüntüsü var ve biraz daha geleneksel bir SUV gibi görünmesi ona bazı pazarlarda daha iyi satış rakamları kazandırma ihtimali var gibi duruyor. Her ne kadar sürtünme katsayısı muhtemelen diğer aile üyelerine göre biraz daha yüksek olsa da tasarım ile ilgili özellikler iyi seviyede görünüyor.

Teknoloji

SUV’in modeli içerisinde de, tıpkı EQE Sedan versiyonunda olduğu gibi 90.6 kilowatt- saatlik bir pil paketi bulunuyor. Mercedes en uzun menzile sahip olan EQE SUV versiyonunun WLTP verileri dikkate alınarak bakıldığında 550 kilometre menzile sahip olduğunu açıklıyor. EQE Sedan versiyonunda menzilin 660 kilometre olduğunu düşünülürse bir miktar altında kaldığı görülebiliyor.

Mercedes’in yeni SUV’si diğer Mercedes – EQ otomobiller özelliklerinde bulunduğu gibi 170 kilowatt DC hızlı şarja sahip olacak ve 32 dakika gibi bir süre içerisinde yüzde 10 ile yüzde 80 arasında şarj miktarına ulaşabilecek. EQE SUV modelini eğer isterseniz 240 volta sahip bir ev şarjı düzeneğinde yüzde 10’dan yüzde 80’e yaklaşık 9.5 saatte şarj edebiliyor.

Güç

EQE 350+ SUV modeli 292 PS ve 565 Nm tork gibi meraklıların ilgisini çekecek teknik detaylara sahip. Bu verilere sahip güç ise aracın arka tarafına yerleştirilmiş tek elektrik motor tarafından elde ediliyor.

Dört tekerlekten çekişli versiyon olan EQE 350 4Matic ise ayrıca ön tarafta bir elektrik motor daha eklenmiş. Bu versiyonda motor gücü aynı kalıyor fakat tork 791 Nm gibi bir değere çıkıyor. EQE 500 SUV ise standart olarak dört tekerlekten çekişe sahip bir şekilde üretiliyor ve yüksek performanslı çift elektrik motorundan gücünü alan model 543 PS ve 858 Nm gibi ciddi teknik rakamlara sahip oluyor. Hem EQE 350+ SUV hem de EQE 500 SUV modelleri, benzer özelliklerine sahip olan EQE Sedan versiyonlarından daha fazla güce sahipler fakat hepsi benzer modeller ile aynı tork değerini paylaşıyorlar.

Mutlak Güç İsteyenlere

Mercedes Benz firması gerçekten güç peşinde olan SUV kullanıcıları için oldukça ilgilerini çekecek bir model piyasaya sürmeye hazırlanıyor. Mercedes – AMG EQE SUV benzersiz elektrik motorları ve AMG’ye özgü görünümüyle dikkatleri üzerine çekmeyi başarıyor. Bu versiyonda ise 625 PS ve 950 Nm tork gibi fazlasıyla ilgi çekici teknik rakamlar görülüyor. Tabii bununla yetinmeyip isteğe bağlı olarak üretimi yapılan AMG Performance paketini seçildiğinde 686 PS ve 1.000 Nm tork gibi inanılması güç teknik verilere sahip olunabilmekte. Bu paketi seçildiğinde ise EQE SUV modelinin 0’dan 100 km/sa hızlanması 3.4 saniye gibi bir süre içerisinde gerçekleşiyor.

İç Mekan

Hem AMG hem de standart EQE SUV’nin sürücü ve yolcu kabini, EQE Sedan versiyonuna  oldukça benzer bir şekilde tasarlanmış. 12.8 inç boyutundaki bilgi – eğlence sistemi ve 12.3 inçlik dijital gösterge paneli her modelde de standart olarak üretimi yapılıyor. Hyperscreen teknolojisi eklendiği durum içerisinde ise ortadaki bilgi – eğlence paneli 17.7 inç kadar büyüyor ve yolcuların kullanması için 12.3 inçlik bir ekran daha iç mekana eklenmiş oluyor. AMG versiyonda ise performansa odaklanmış bazı iç mekan detayları dikkat çekiyor.

Fiyat

Mercedes, ilk EQE SUV modellerinin 2023 yılının ilk yarısında bayilere dağıtacağını ve 350+, 350 4Matic ve 500 4Matic modellerinin bayilerde yer alacağını açıkladı. Fiyatlandırma henüz kesin değil ancak 75.000 dolardan 120.000 dolara kadar uzanan bir fiyat etiketi olacağı tahminlerinde bulunuluyor.

 Gerilim düşmesi de hem çalışan motorun hem de çalışan diğer alıcıların çalışma özelliğini etkilemektedir. Şebekelerin durumlarına göre elektrik idareleri belirli güçlerden büyük motorların yani 3 KW’nin üzerindeki motorların çalıştırılmasında kalkış akımını düşürücü önlemleri alınması için kurallar getirmektedir.

Asenkron Motorun Kalkınma Sırasındaki Şebekeye Olan Etkileri

Asenkron motor çalışmaya başladığı ilk anda şebekeden çektiği akıma kalkınma akımı denir. Asenkron motor çalışırken bu akım, motorun gücüne ve kutup sayısına bağlı olarak birlikte yaklaşık anma akımların 3 ya da 6 katı kadardır.

 Duran bir asenkron motor üzerine gerilim uygulandığı zaman stator sargılarında meydana gelmekte olan manyetik alan kuvvet çizgilerinin tamamı rotor çubuklarını kestiği için rotorda endüklenen gerilim ve haliyle de rotor çubuklarından geçen akım en yüksek değerinde olur.

 İlk anda rotor dönmediği için zıt EMK en küçük değerdedir ve bu sebeple motor şebekeden en yüksek akımı çeker. Rotor dönmeye başlayınca stator döner alan hızıyla rotor hızı arasında olan fark azalmaya başlamaktadır. Bunun sonuncunda zıt EMK’nin değeri yükseleceği için şebekeden çekilmekte olan kalkınma akımı giderek azalır.

 Yukarıda belirtilen değerlerden dolayı küçük güçlü motorların çekmiş olduğu kalkınma akımı, giderek azalan bir durumda olduğu için sargılar ve şebeke için bir sorun oluşturmamaktadır. Ancak 3 kW’ın üzerinde büyük güçlü motorların kalkınma akımı, hem şebeke için hem de motor sargısı için zararlıdır.

 Haliyle bu fazla akım motor sargılarında aşırı şekilde sınmalara, şebekede ise gerilim düşümlüne ve gerilim dalgalanmasına sebep olur. Haliyle de gerilim düşümü, motoru ve şebekeden beslenmekte olan diğer alıcıları etkilemektedir.  Bunun haricinde kumanda devresindeki anahtarlama elemanlarının daha çabuk yıpranmasına ve arıza yapmasına yol açmaktadır. Bu sebeple büyük güçlü motorların ve çok sık yol alan küçük güçlü motorların, kalkınma akımları şebekeyi olumsuz yönde etkilenmemesi için çeşitli yöntemler uygulanır.

Asenkron Motorlara Yol Verme Yöntemleri

Doğrudan Yol Verme(Direkt Yol Verme)

Asenkron motor, kalkışı sırasında şebekeden 3-6 katı kadar daha fazla akım çeker. Asenkron motor yol verme yöntemlerinden biri olan doğrudan yol vermede kalkış sırasında çekilmiş olan bu fazla akımın süresi kısadır. Küçük güçlü motorlarda, kısa zamanlı fazla akımın şebeke üzerinde olumsuz etkileri olmaz. Ancak büyük güçlü motorlarda, kalkış akımlarının etkisi oldukça önemlidir.

 Şebekelerin durumlarına göre elektrik idareleri, belirli güçlerden büyük motorların çalıştırılması sırasında kalkış akımını düşürücü bazı önlemler alınması için kurallar getirmiştir. Bir fazlı motorlar, küçük güçlü motorlar olduğu için bu motorlara ve yine üç fazlı asenkron motorlara doğrudan yol verilmektedir. Asenkron motor yol verme işleminde, kollu veya paket tip mekanik şalter veya kontaktör kombinasyonlarıyla oluşturulmuş olan manyetik şalterler kullanılmaktadır.

Düşük Gerilimle Yol Verme

 Asenkron motor yol verme yöntemlerinden biri olan düşük gerilimle yol verme yöntemi ilk çalışmaya başlama, boşta çalışmakta olan motorlarda uygulanmaktadır. Yük altındaki kalkınan motorlara uygulanmaz. Bunun sebebi motora düşük gerilim verildiği zaman döndürme momintinin de azalmasıdır. Yükü karşılayabilmek amacıyla motor şebekeden daha çok akım çeker ve kalkınmaz.

 Düşük gerilimle yol verme yöntemleri ise yıldız-üçgen yol verme yöntemi, Oto trafosu ile yol verme yöntemidir. Üç fazlı Asenkron motor yol verme yöntemlerinden en çok kullanılanı, düşük gerilimle yol verme yöntemidir. Ancak bu yöntem sadece boşta kalkınan motorlara uygulanmaktadır.

Çünkü yüklü kalkınmakta olan bir motora kalkınma sırasında düşük gerilim uygulandığı zaman motor, yükü karşılamak amacı ile şebekeden daha çok fazla akım çeker ve kalkınamaz. Oysa düşük gerilimle yol verme amacı kalkış akımını azaltmak olduğu için yüklü kalkınan motora düşük gerilim yöntemi ile yol verilmez.

Yıldız-Üçgen Yol Verme Yöntemi

Bu Asenkron motor yol verme yönteminde amaç motoru yıldız bağlı çalıştırabilmektir. Bununla birlikte kalkışını tamamlayan motoru hemen normal bağlantı olan üçgen bağlı olarak çalıştırabilmek amaçtır. Motor kalkışı sırasında yıldız bağlı çalıştırılmış olduğu için uygulanan gerilim U3 değerine düşmektedir. Şebekeden çekilen akım ise 1/3 değerlerine kadar düşer.

Oto Trafosu İle Yol Verme Yöntemi

Asenkron motorlara yol verme yöntemlerinden biri olan direnç ile yol vermekteki amaç şebekedeki gerilimi düşürmektir. Söz konusu olan şey direncin görevi olmaktadır. Böylelikle motor, şebekeden olması gerekenden düşük bir kalkınma akımını çekmiş olur. Kalkınma akımını azaltmak için de büyük güçlü motorun devresine seri olarak ayarlı olan direnç yerleştirilmektedir. Kademeli olarak ayarlanmakta olan direnç sırayla kontaktörün kontakları tarafından devreden çıkartılır.

Mikroişlemcilerle Yol Verme Yöntemi

Kurulması maliyet gerektirmektedir ancak motorlar vuruntu olmadan oldukça yumuşak kalkış sağlarlar. Motorun devri geniş sınırlar içerisinde ayarlanabiliyor olması sebebiyle bu yöntem tercih edilir. Yapısı ve çalışması mikro işlemci temeline dayanmaktadır. Şebeke ve motorun arasına yerleştirilen mikro işlemci ile motor istenilen şekilde çalışır.

Yumuşak Yol Verme(Soft-Starter ile Yol Verme)

Yumuşak bir şekilde yol alması gereken motorlara, softstarter ile yol verilmektedir. Bu vericiler, motor akımı ve motora uygulanmakta olan gerilimi takip eder. Bu takip sonucunda da gereken ayar verilir. Yumuşak yol vericiler mikro işlemci tabana sahip kontrol sistemleri ile donatılmaktadır.

 Tork akım ilişkisini zamana bağlı olarak yavaşça ayarlamaktadır. Motorun devreye girmesi ve çıkması darbe olmadan yumuşakça olur. Softstarterler motorun akımını ve geriliminin kontrolünü sağlar. Motorun devreye girmesi ile gerilim değeri % 100’e kadar kontrollü bir biçimde uygulanır.

 Motorun devreden çıkması da yine aynı şekilde kontrolü yapılarak sağlanır. Softstarterler asansör, yürüyen merdiven, taşıyıcı bant gibi alanlarda kullanılırlar. Bunun haricinde araba yıkama tesislerinde ve zemin temizleme araçlarında da kullanılmaktadırlar.

Frekans Değiştirici ile Yol Verme(Sürücüler İle Yol Verme)

Frekansların değiştirilerek hız ayarı inverter cihazıyla yapılmaktadır. İnverter DC-AC dönüştürmektedir. Ayrıca frekansı ve gerilimi birbirlerinden bağımsız bir şekilde ayarlayabilen cihazlardır. Asenkron motorların kutup sayıları ve frekansları değiştiği aman hızları da değişmektedir.

 Sürücüde bulunmakta olan mikro işlemciyle asenkron motor statoruna uygulanmakta olan gerilim frekans oranı değişir. Bu durum da motorun çalışma koşuluna bağlı olarak değişmektedir. İstenilen devirlerde istenilen moment sağlanır.

 Hız Değişimi

 Elektrik motorlarının belirli bir hızda dönmeleri için motora mikro işlemcili elektronik hız değiştirici bir inverter takılmalıdır. Değişmekte olan hızlar için doğru akım motorları seçimi yapılmalıdır. Bu motorlarda sabit uyarısı altında dönme hızı rotor üzerine uygulanmakta olan gerilimle doğru orantılıdır.

 Kuvvet çiftiyle rotordan geçmekte olan akımın şiddeti arasındaki oran aynı kalmaktadır. Bu durumda motora bir doğrultucu takılmalıdır. Asenkron motor hız değiştiricisi karmaşıktır. Bu durumda statik frekans dönüştürücü inverter devresi de kullanılır.

 Bu dönüştürme işlemi iki şekilde yapılmaktadır. İlki sabit doğru akım elde etmektir. Dolaylı dönüştürücü diyotlu redresörle meydana gelir ve bu bileşim doğru bir akım kaynağı görevini yapmaktadır.

Step motor nedir, step motorların yapısı ve çalışma prensibi nedir, çeşitleri nelerdir, step motorların avantajları ve dezavantajları üzerine detaylı bir yazı hazırladık.

Step Motor Nedir ?

Step motor nedir: Elektrik enerjisini dönme hareketi ile fiziksel enerjiye çeviren motorlara verilen isimdir. Step motorlar elektromanyetik cihazlardır. Bu cihazların hareket yöntemi adım adım olduğu için ingilizce adım anlamına gelen Step motor olarak adlandırılmıştır.

Girişlerine uygulanan pals sinyallerine karşı analog dönme hareketi çıkışı üretmektedir. Bu dönme hareketini adım adım ve çok hassas bir şekilde kontrolünü gerçekleştiren sabit mıknatıs kutuplu motorlardır.

Step Motorların Çalışma Prensibi Nedir ?

Elektrikli motorların çalışma prensibi, statör alanının rotor alanını etkileme prensibine göre çalışma durumu süreklilik şeklinde olur. Devir sayıları, uygulanan gerilime, frekansına veya motorun kutup sayısına bağlı şekilde değişkenlik göstermektedir.

Step Motor Hızı:

Step motorlarda ise rotor hareketleri ve hızı dijital sinyallere göre değişir. Motorun bir adımda ne kadar yol kat edeceği ise yapısına bağlı değişir. Adımların açıları; 90 – 45 – 18 – 7,5 – 1,8 dereceler ya da daha küçük aralıklarda olabilir. Motora uygulanacak sinyallerin frekansı değiştirilerek motorun hızı kontrol edilebilir. Aynı zamanda uygulanan sinyallerin sırası değiştirilmesi ile motor dönüş yönü saat hareket yönünde olabilir. Ya da saat yönünün tersinde olabilir.

Step motorların hangi yöne doğru döneceği, devir sayısı, dönüş hızı gibi değerler mikroişlemci veya bilgisayar programlarının varlığı ile kontrol edilir. Step motorların çok hassas konum kontrolü istenen yerlerde mikro step motorlar da çok kullanılır.

Step Motor Adım Açısı

Elektrik enerjisi alındığında rotor ve buna bağlı şaft, sabit açısal birimlerde dönüşe başlar. Step motor, çok yüksek hızlı bir anahtarlama özelliğine sahip bir sürücüye bağlıdır. Step motor sürücü, bir encoder veya PLC’den giriş palslarını alır.

Alınan her giriş palsında, motor bir adım ilerleme yapar. 600 adımlık bir step motor bir tur dönüşünde 600 adım yapmış olur. Bu durumda bir adımın açısı 360 / 600 = 0,6 derece olur. Bulunan bu değer step motorun hassaslığını gösterir. Bir devirdeki adım sayısı yükseldikçe, step motor hassaslığı ve maliyetler de artar.

Step motor, yarım adım modun da çalıştıklarında hassaslıkları daha da artar. 600 adım / tur değerinde bir step motor, yarım adım mod da çalışırken her turda 1200 adım yapmaya başlar. Bu durum da 0,6 derece olan hassasiyetin 0,3 derece olarak değişimini sağlar. Bazı step motorlarda mikro step tekniği ile adım açıları azaltmak mümkün olabilir. Bu durumda tork kayıplarının oluşması sebebi ile bu kullanım şekli etiketleme makinaları için uygun değildir. Step motorun adım açısı ile beraber step motordan tahrik alan çekme silindirin çapı, etiketleme hassasiyetini belirlemektedir. Yüksek hızlarda hassas bir etiketleme yapmak için bu değerlerin en uygun kombinasyonu olması gereklidir.

Step motorlarının birçok alanda kullanılmasının sebebi, motorların bazı avantajları olmasıdır.

Step Motorlarının Yapısı Nasıldır ?

• Stator: Step motoun hareketsiz olan ve sargılardan meydana gelen kısmıdır
• Rotor: Motorun hareketli, N ve S kutbundan meydana gelen ve tek parça sabit mıknatıs barındıran kısmıdır.
• Dış Zarf (gövde): Motorun soğumasına yardımcı olan bu yapı, motorun dış etkilerden koruyan bir yapıdır.
• Rulman: Adım motorlarıa verilmesi gereken hareketin mümkün olan en düşük sürtünmeyle bir başka deyişle güçten en az kayıp ile iletimi sağlamak için olan kısmıdır.

Step motor; stator ( endüktör), rotor(endüvi), rotora bağlı şaft motorun dönmesini kolaylaştıran rulmandan meydana gelmektedir. Step motorun yapısında statorun birden fazla kutbu ( genellikle sekiz kutup) vardır. Bu kutupların polaritesi elektronik anahtarlarla değiştirilir. Anahtarlama sonucunda statorun güney ve kuzey kutupları döndürülür. Rotorun güney kutbu “N”, statorun kuzey kutbu “S” sıralıdır.

Rotorun mıknatıslığı, bir sürekli mıknatıs ya da dış uyarım yöntemi ile meydana getirilmektedir. Bu arada sürekli mıknatıs meydana gelir. Adımları (stepler) aracılığı ile ortalama statör alanı döner ve rotor buna benzer adımlar arasında izler. Daha iyi bir seçilim sağlamak için rotor ve stator üzerine küçük dişler yapılmaktadır. Yapılan bu dişler birbirlerine temas etmemesi gerekir.

Step Motorların Avantajları

• Geri beslemeyi gereksinim duymazlar, step motorların rotasyon açısı giriş palsi ile orantılı durumdadır. Açık döngülü olarak kontrol edilebilirler.
• Step motorun hareketlerinde konum hatası yoktur. Hassas kontrolün önemli olduğu uygulamalar için kullanılır
• Sayısal olarak kontrol edilebildikleri için bilgisayar veya mikroişlemci gibi bileşenlerle kontrol edilirler
• Step motorlar durmak, yön değiştirmek ve harekete başlamak için gönderilen sinyallere çabuk cevap verirler
• Step motorların mekanik yapısı basit olduğu için bakım gerektirmez.
• Herhangi bir hasara yol açmadan birçok kez çalışabilirler.

Step Motorların Dezavantajları

• Step motorlar adım açıları sabit olduğu için hareketleri sürekli değil darbeli şekildedir. Titreşim bazı hız değerlerinde moment kayıplarına sebep olabilir.
• Step motorlar sürtünme kaynaklı yükler, açık döngülü kontrolde konum hatası oluşturur. Çok yüksek hızlarda kolaylıkla kontrol edilemezler.
• Step motorların elde edebilecek güç ve momenti belli bir sınırı vardır.
• Servo motor ve DC motorlara göre daha karmaşık sürücü devrelere gereksinim duyabilirler

Step Motor Nasıl Çalışır ?

Step motorun; anahtarla sargılarına enerji uygulandığında, enerji uygulanan sargının karşısına geldiğinde durur. Giriş pals uygulandığında, belli bir miktar döner ve durur. Bu dönme miktarı, motorun yapısına göre belli bir açı ile sınırlandırmıştır.

Step motorda rotorun dönmesi, girişe uygulanan pals sayısına bağlı olarak değişir. Girişe tek bir pals verildiği zaman rotor, tek bir adım hareket eder ve durur. Pals uygulama sayısı artınca pals sayısı kadar adım hareket eder. Bu step motorların özelliğindendir. Tüm step motorların çalışma prensibi bu şekildedir.

Step motor, bir daire içinde elektromanyetik alanların dönüşü ile açıklanması sağlanabilir. Step motoru içinde anahtarlardan biri kapandığında sabit mıknatıs kendiliğinden aynı çizgiye gelir. Ardından ikinci anahtar kapatılıp ve birincil anahtar açıldığında elektromanyetik alanı hareketi bu defa ikincil anahtarın karşısına gelir. Bu sistem tekrarlandığında sabit mıknatıs yani rotor bir daire içinde düzgün şekilde dönüş gerçekleştirir.

Step Motorun Adım Açısının Hesaplanması

360 derece dönen step motorlarda gerekli adım açısının (Qs) bulunması faz sayısının (Ns) ve motor rotorunun çıkıntılı kutup sayısına (Nr) bağıntılıdır.

Step motorun adım açısı hesaplamasında şu formül kullanılır:

Qs : Step motorun adım açısı

Ns : Step motorun faz sayısı

Nr  : Rotorun çıkıntılı kutup sayısı

Step Motor Adım Sayısı

Step motorların bir devri için gerekli adım sayısının bulunmasında şu formül kullanılır:

S: Motorun bir tur devri için gerekli adım sayısı

Qs: Step motorun adım açısı

Step Motor Özellikleri

• Rotorun açısal hızı yeterince küçük olduğundan hareket sırasında adım kaybı yaşanmaz. Yani kesin açısal mesafe tanımlanırsa motorun  dönmesi uygun sayıda adımla kontrol edilebilir. Böylece mekanik sistemde milin hareketi yeterli ölçüdedir.
• Step motorları yüke yeterli gelen momenti üretebilir
• Step motorları DC ile uyarıldıklarında geniş bir tutma momentine sahiptir. Step motorların rotor hareketi sabitken otomatik kilitlenme özelliği mevcuttur. Bu durumda rotor, sadece uç gerilimi zamanla değiştiği sürece hareket etmektedir.
• Step motorlar sayısal kontrol sistemlerine uygun durumdadır.
• Step motorların kontrolleri tekrar edilebilir
• Hata, sadece adım hatası olmaktadır. Genellikle adım başına yüzde 1 ila yüzde 5 arasında değişmektedir. Rotor pozisyonlarında mükemmel doğruluğu vardır.
• Step motor açık-çevrim kontrollü olması nedeniyle, takometre ve/veya enkoderin kullanılmasına gerek yoktur. Buna bağlı olarak tasarımın maliyeti düşer. Geri besleme ile mil pozisyonun tayin edilmesine gerekli değildir.
• Motor yapısı basit olması sebebi, bakımının kolay ve kullanım süresinin uzun olmasını sağlamaktadır.
• Step motorların ısınma gibi olumsuzlardan gelen zararları oldukça azdır.
• Motor, bir güç kaynağı ve motor cevabını değerlendiren step motor sürücü devresi ile kontrolü sağlanır.
• Hız, programlama yoluyla ayarlanabilir; çalışma esnasında hız sabit kalır

Step Motor Uyartımı

Tek-Faz Uyartımı (Başla-Dur Adımlama Oranı)

Motor sargılarının sadece birinin uyartıldığı uyartım cinsine tek-faz ( single phase) uyartımı adı verilir. Bu uyartım yönteminde de rotor, her uyardım sinyali için tam adımlık bir hareket yapmaktadır. Uyartım, dönüş yönüne bağlı olarak sırayla yapılmaktadır. Burada fazların uyartım sırası saat yönünde dönüş için F1, F2, F3, F4; saat yönünün tersine doğru ise F4, F3, F2, F1 şeklindedir.

İki-Faz Uyartımı (Düzgün Hız)

Motor sargılarının ikisinin sırayla aynı anda uyartıldığı uyartım şekline iki-faz uyartımı denmektedir. İki faz uyartımlı da rotorun geçici durum tepkisi tek-faz uyartımına göre hızlı olmaktadır. Ama burada güç kaynağından çekilen güç iki katına çıkmaktadır.

Karma Uyartım (Rampala)

Karma uyartım modun da tek-faz ile iki-faz uyartımı arka arkaya uygulanmaktadır. Burada rotor, her bir uyartım sinyali için yarım adımlık bir hareket yapar. Bu uyartım modu aracılığı ile örneğin çıkışı 2 derece olan bir motorun adım açısını 1 derece düşürmüş oluruz.

Step Motor ve Servo Motor Farkları Nelerdir ?

Hız arttıkça step motorlarda tork düşmektedir. Servo motorlarda böyle bir durum mevcut değildir. Bundan dolayı yüksek hız ve tork gerektiren uygulamalarda servo motorlar daha avantajları vardır. Yüksek ataletin (eylemsizlik) olduğu durumlarda step motorlar daha avantajlı durumdadır. Durma hareketi servo motorlara göre daha güvenli olduğu söylenebilir.

• Step motorlar daha kararlıdır. Servo motorlar sabit duracağı durumlarda fren mekanizmasına gereksinim duymaktadır.
• Step motorlarda çoğunlukla encoder olmaz ve açık çevrim çalıştırılırken, servo motorlar kapalı çevrim çalıştırılmaktadır.
• Servo motor, step motorlara göre fazla hız gerektiren uygulamalar için tercih sebebi olmaktadır.

Profesyonel uygulamalar için servo motorlar tercih edilmektedir. Piyasada çeşitli özelliklerde servo motor bulmak ve destek almak daha kolaydır.

Step Motor Çeşitleri

Yapılarına göre step motor çeşitleri şunlardır;

• Sabit mıknatıslı step motor
• Hybrid senkron step motor
• Değişken relüktanslı step motor
• Hidrolik step motor
• Lineer step motor

Step Motor Kullanım Alanları

Her türlü kontrol edilmiş hareket veya pozisyon gereken yerlerde step motorlar kullanılmaktadır. Dijital bilgileri mekanik harekete çeviren bir dönüştürücü gibi görev yaparlar.

• Bant sürücüler, imalat tezgahları, yazıcı, teyp sürücüleri, kart okuyucuları, kamera
• Hafıza işlemlerinde, tıbbi cihazlarda, makine tezgahlarında, dikiş makineleri
• Step motorları sürücü kartı ile ayar ve kontrol tekniğinde, uzaktan kumanda göstergelerinde kullanılır.

Bu yazımızda elimizden geldiğince detaylı bir şekilde step motorlar konusunu inceledik. Hatalı olduğunu düşündüğünüz bir kısım var ise yorumlar kısmında bize yazabilir veya aklınıza takılanları sorabilirsiniz. Yazımızı okuduğunuz için teşekkür ederiz.

İlginizi Çekebilir : Servo Motorlar , Asenkron Motorlar , AC Motorlar

Twitter Adresimiz İçin Tıklayınız

Facebook Adresimiz İçin Tıklayınız

Servo Motoru Nedir ?

Servo motoru, gücün bir servo yükseltici aracılığı ile elde edildiği ve bir frenleme ya da aktüatör benzeri bir sistemde kuvvet ve tork a çevrildiği bir dönme ve ya öteleme motoru olarak tanımlayabiliriz. Bu tür motorlar açısal konum, ivmeleme ve hız olarak sistemin daha hassas bir kontrol varlığına sebep olur. Bu tip motorlar, kapalı çevrim kontrol sistemi kategorisinde yer alır. Kapalı çevrim kontrol sistemi ise, sistemdeki mevcut çıkışı dikkate alır ve bu çıkışı istenen koşullar ile değiştirir. Şaftın hareketini ve en son konumunu kontrol etmek için pozitif bir geri besleme sisteminden yararlanılır.

Servo Motor Çeşitleri Nelerdir ?

Servo motorlar çeşitlenmesi; boyutlarına, işlevlerine ve çalışma prensiplerine göre sınıflandırılır.

Çalışma Metoduna Göre Servo Motorlar

• Konumsal döndürme servo motorlar, 180 derece dönebilme özelliğine sahiptir. Motor milinin gerektiğinden fazla dönüşüne engel olmak için dişlilerden oluşan bir önleme durdurma mekanizması vardır.
• Sürekli dönüşlü servo motorlar, hareket alanı ile ilgili bir sınırlama konulmadan üretilir. Giriş sinyali servo motorların hangi konuma doğru dönmesinin belirlenmesini sağlamak yerine; girişi, çıkış hızını ve yönü belirlenir. Bu tür servo motorlar saat yönüne hareket edebildiği gibi saat yönünün tersine de hareket edebilme özellikleri mevcuttur.
• Lineer Servo motorlar, çıktıların kontrolünü sağlamak üzere bir kremayer ve pinyon mekanizmasından yararlanılır. Bu mekanizma, dairesel hareketi doğrusal harekete çevirmek için kullanılır.

Devre Yapılarına Göre Servo Motorlar

Darbe genişlik modülasyonu (PWM), motora değişken genişlikte bir iletmektedir. Darbe genişlik modülasyonu ile en düşük darbe, en yüksek darbe ve tekrarlama oranları dikkate alınır. Rotor, darbe süresine bağlı olarak istenen konuma doğru yönlendirilir. Servolara motor hareket işlemi gerçekleşmesi için bir komut verildiğinde istenilen konuma hareket eder ve o konumda istenilen pozisyonda kalırlar. Analog ve dijital motorlar aynı görüntüdedir. Aralarındaki önemli vark, sinyal verme ve bilginin işlenme biçimidir. Bu farkı yaratan ise devre yapılarından kaynaklanır.

• Analog servo motorlar, darbe genişlik modülasyonundan (PWM) gelen voltaj sinyal bilgilerine göre çalışır. Bir analog servo hareketsiz iken, bir eylem iletilmediği sürece PWM aslında kapalıdır. Durma halinden tork üretmek, ilk tepki süresini yavaşlatır. İstenilen torka ulaşma süresi, gelişmiş teknoloji ve uygulamalar için ideal değildir.
• Dijital servo motorlar yüksek frekanslı voltaj darbelerinde hareketi almak ve yönlendirmek için küçük bir mikro işlemci sisteme eklenir. Bu mikroişlemci sayesinde yönlendirme ve hareket üzerine yönlendirmeler yapılabilir. Dijital servo, bir analog sinyalin oluşturduğu darbe sayısı yaklaşık altı katını gönderir. Bu hızlı darbeler, daha hızlı ve daha yumuşak tepkis süreleri için düzenli tork sağlamaktadır. Bu esnada daha hızlı hareketlerin varlığını elde edebilmek için daha fazla güç emisyonu gerekmektedir.

Akım Türüne Göre Servo Motorlar

Servo motorlarda alternatif akım (AC) ve doğru akım (DC) olmak üzere iki farklı türde sınıflandırılır. Alternatif akım servo motorlar, daha yüksek akım dalgalanmalarında başarılıdır ve bu sebeple ağır endüstriyel makinelerde kullanılabilmektedir.

DC akım servo motorlar daha basit uygulamalar için ideal seçim gibi görünmektedir. Yüksek oranda başarılı kontrol edilebilmesi ve geri bildirimlerindeki verimlilik öne çıkan özelliğidir. Bu tür motorlarda hız, uygulanan voltajın frekansı ve manyetik kutupların sayısı ile oluşturulur.

DC Servo motorlar

Kapalı devre sistemlerde kullanılan motorların ilkidir. Motorun iç yapısı inceldiğinde, mil fonksiyonu ve kontrol devresi içeren bir potansiyometre vardır. Buna ek olarak motorun torkunu ve dönüş momentlerini kontrol eden dişliler de bulunur. 0 ile 180 derece arasında bir hareket aralığı vardır. Bazı kaynaklara göre 180 derece servo motorlar adıyla tanımlanır. DC motorlarda sabit manyetik alan kazanımı mevcuttur. Bu sayede rotora değişken gerilim sağlanır. Rotor kontrollü ve alan kontrollü olarak iki farklı yapısı olan DC servolarda, kalıcı mıknatıslı motorlar olarak da adlandırılır. Bu tür servolarda rotor, akım veya gerilim kaynağından beslemesi yapılır. Sistemde istenen her farklı kombinasyon, hız ve tork özellikleri ile uygulanır.

DC servo motorlarında hız ve tork değerleri farklı olması sebebi ile, son kullanıcıya yüksek torklu veya yüksek hızlı servolar ihtiyaçlarına da hitap eder. DC motor çeşitleri şu şekilde sıralayabiliriz:

• Alan kontrollü servolar: sabit rotor gerilim beslemeli
• Alan kontrollü servolar: sabit rotor akım beslemeli
• Rotor kontrollü servolar: ( sabit alan beslemeli)
• Seri ayrık alanlı servolar

AC Servo motorlar

Yapılarına göre iki farklı türleri mevcuttur. Senkronizasyon tip AC servo motor ve indüksiyon tipi AC servo motor.

Senkronizasyon tip AC servo motor

Stator ve rotordan oluşur. Strator, silindirik bir çerçeve etrafına sarılmış armatür sargısı ve bobin ucu içinden motora akım sağlanan bir kurşun tel ile bağlanır. Yapılarının özelliğinden dolayı fırçasız servo motorlar olarak da bilinirler. Strator alanı uyarıldığında, rotor senkron hızda statorun dönen manyetik alanını takip eder. Stator alanı durduğunda rotor da duruyor. Sabit mıknatıslı rotor ile rotor akımına gerek duyulmaz ve bu sebeple daha az ısı oluşur. Ayrıca bu motorlar rotor akımının olmaması nedeniyle yüksek verimlilik kazanılır. Rotorun statora göre konumunu belirlemek ve takip etmek için rotor üzerinde bir kodlama mekanizması yerleştirilir. Bu sayede AC motorların kontrolü kolaylaşılır.

İndüksiyon tipi (senkron olmayan) AC servo motor

Fiziksel olarak dik açılarda veya uzay karemelesinde iki faz ile sarılmıştır. Sabit veya belirli aralıklı sargı, sabit bir voltaj kaynağı ile uyarılır. Bu uyarılma sırasında, kontrol sargısı genellikle bir servo yükselticiden gelen bir kontrol voltaj tarafından uyarılır. Bu uyarılma kontrol edilebilir, ayarlanabilir veya değişken bir voltaj kaynağıdır. AC asenkronize servo motor sarımının tasarımı, genellikle aynı voltaj veya dönüş oranı dikkate alınarak yapılır. Bu sayede maksimum sabit faz uyarımında ve maksimum kontrol fazı sinyalinde güç girişlerinin dengesi de sağlanır. AC servo motorların doğal sönümlenmesi, derecelendirmeler arttıkça azalmaktadır. Bu motorların hız-tork doğrusallığı verilen önemi azaltılarak istenilen verimliliğe ulaşabilmesi için tasarlanır.

Servo Motorların Çalışma Prensibi

Bu motorların çalışma prensibini şöyle açıklanabilir. Bu motorlar iki sargılı stator ve rotor sargısından oluşmaktadır. Stator sargısı motorun sabit kısmına sarılır ve sargıya da motorun alan sargısı adı verilebilmektedir. Rotor sargısı motorun dönen kısmına sarılır ve bu sargıya da motorun armatür sargısı da denilebilmektedir.

Motor, milin serbest hareketleri için ön arka tarafta var olan iki yataktan oluşmaktadır. Enkoder denilen, motorun dönme hızını ve devir sayısını belirleyebilme amacı ile bir sensör yerleştirilir.

Servo Motorlar Hangi Alanlarda Kullanılır ?

Bu motorlar yapılarındaki çeşitlilik, farklı özelliklere sahip olması sayesinde geniş bir endüstriyel alana sahiptir. Çeşitli endüstriyel alanların içinde çok farklı kullanım alanları olmasının yanı sıra çeşitli ev elektroniklerinde, oyuncaklarda yaygın olarak tercih edilir. Özetle bu motorların kullanıldığı alanlar şu şekildedir.

Robotik Sistemler: Ağır olmaması ve boyutlarının küçük olması sayesinde tercih edilir.

Simülasyon uygulamaları: Hız tork ve hassasiyet üzerinde kontrol edilebilir olması sayesinde tercih edilir.

Savunma Sanayi: Yüksek sıcaklıklara dayanabilme, ani şoklara dayanıklı üretebilmesi sayesinde zorlu koşullara olan dayanıklılığı sayesinde tercih edilir.

Takım Tezgahları: Bu motorların kendi içinde hassasiyetlerin ayarlanabiliyor olması sayesinde tercih edilir.

Matbaa: Hassasiyetlerinin yüksek olması kontrol edilebilmesi ve hata payının düşüklüğü yanında hızlı olması matbaa sektörü tarafından tercih edilmektedir.

Konveyör ve taşıma Sistemleri: Yüksek hızlı ve düşük hata paylı olması ayrıca tork özelliği nedeni ile yine tercih edilir. Yiyecek ve İçecek Sekötörü: Oluşturduğu sıcaklık ve çeşitli sıcaklıklara dayanabildiği için sektörün birçok alanında kullanılır.

Servo Motorlar Nasıl Seçilir ?

Servo motorların nasıl seçilir? Sorusu kullanım alanı ve sektörün özelliklerine göre planlanması gerekmektedir. Bu motorların tasarımı sırasında bir çok değer dikkate alındığı için ön planlama hassasiyeti önemlidir.

Boyut: Bu motorların boyutları kurulacak sistemler için kritik bir önem taşımaktadır. Mekanik tasarım düşünülmeden önce boyut iyi değerlendirilmelidir. Boyut özelliğine bağlı olarak istenilen tork ve hız değerleri belirlenmelidir. Motor büyüdükçe sisteme ilave edilecekler de büyür.

Tork: Kurulacak sistemin ihtiyaç duyduğu tork miktarına göre hesaplamalar yapılmalıdır. Sistemin içerisinde aktif edilen bu motorların yaşayacağı tork kayıpları hesaplamalar arasında yer almalıdır. Birkaç matematiksel hesaplama ile kayıp yaşanacak torkun ve ihtiyaç olunan tork bulunabilir.

Sürekli Tork: Sistemin aktif hale gelmesinden bir süre sonra oluşan ortalama tork miktarı denilebilir. Motor seçimi sırasında RMS Tork olarak da görülebilir. RMS açılımı Root Mean Square, yani zaman içinde alınan değerlerin karelerin ortalaması alındıktan sonra karekökünün alınmış halidir.

Maksimum Tork: Motorun dönüşü esnasında herhangi bir noktada, herhangi bir yüke maruz kalmış durumda elde edilen en yüksek tork miktarıdır. Kurulan sistemin uygulamasında gerekli olan en yüksek tork miktarı, motorun sürekli tork bölgesinde oluşuyorsa olması gerekenden yüksek bir tork kullanımına işaret eder. Bu durum Motorların dayanıklılığını azaltır. Sürekli yüksek tork miktarı ile bu motorların çalışması uygun değildir.

Enkoder Çözünürlüğü: Servo motorların içlerinde geri bildirim sistemleri de vardır. Sistem kendi aralarında haberleşmesi enkoder aracılığı ile olur. Enkoder çözünürlüğü yükseldikçe sistem üzerine yapılacak müdahaleler ve çalışmaları hassaslaşır. Enkoder çözünürlüğüne karar verebilmek için bu motorların bir turda ürettiği darbe sayısını ya da sinyal sayısını biliyor olmak yeterlidir.

Çevresel koşullar: Oluşturulan sistemin barındırdığı çeşitli elektronik bileşenler ortamın sıcaklık, nem, titreşim, manyetik alan gibi faktörlerden olumsuz etkilenebilir.  Bu motorların en yüksek performansta çalışmasını sağlamak için en uygun ortamın da oluşturulması gerekmektedir.

Servo Motorlarımız İçin Tıklayınız

İlginizi Çekebilir : Sürücü(inverter) nedir ?

Twitter Adresimiz İçin Tıklayınız

Facebook Adresimiz İçin Tıklayınızhttps://www.facebook.com/megaplc34/

Endüstri alanında en çok kullanılan motor çeşitlerinden birisi de asenkron motorlardır. Bu motorlar 1 fazlı veya 3 fazlı şekilde üretilmektedir. Bakımı kolay olan bu motorlar aynı zamanda ucuz motorlardır. Bu özelliği sebebi ile de çok sık tercih edilmektedir. Asenkron ismi ise stator sargılarındaki manyetik alan dönüş hızının rotor dönüş hızı ile aynı olmamasından gelmektedir.

Asenkron Motor Nedir?

Otomasyon sistemlerinde bu motorlar oldukça önemli bir araçtır. Statora uygulanmış olan elektrik enerjilerini rotoru döndürerek mekanik enerjiye çevirmeye yarayan makinelere verilen bir isim olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu motorların fiyatları oldukça ucuz olmaktadır. Yapıları sağlam olan bu motorların verimleri de oldukça yüksektir.

 Motor elektrik enerjisini hareket enerjisine dönüştüren elektrik makinesidir. Asenkron makineleri ise senkron makinelerinden ayrılmaktadır. Ayrılan en büyük özelliği ise dönme hızının sabit olmamasıdır. Büyük güçteki bu motorlar 380 volt şebekeye sahip tesislerde kullanılmaktadır. Bu motor faz sayısına göre iki çeşit olmaktadır. Küçük güçteki 3 fazlı asenkron motoru tek fazdan çalışmak için dışarıdan kondansatör yardımı ile tek fazlı şebekeler de çalıştırılmaktadır.

 Asenkron Motor Çeşitleri Nelerdir?

 Bu motorlar faz sayısına göre, yapılarına göre, yapı tiplerine göre ve çalışmalarına göre çeşitlere ayrılmaktadır. Bu motorlar faz sayısına göre şu çeşitlere ayrılmaktadır:

 Bir fazlı asenkron motorlar

Statorlarında ana ve yardımcı sargı şeklinde iki sargı bulunur. Rotor motorun hareket eden bir parçası olmaktadır. Sincap kafesli olan a senkron motorların rotorunda kısa devre edilmiş baralar olmaktadır. Bilezikli a senkron motorların rotorlarında sargı bulunmaktadır.

 İki Fazlı Asenkron Motorlar

Sargı eksenleri arasında 90 derecelik elektriksel açı yapan iki tane sargı bulunmaktadır. Her sargı ayrı bir şekilde beslenerek çalıştırılır. Rotor sargısı kısa devre sargıdan oluşmaktadır ve sincap kafes şeklinde olmaktadır.

 Üç Fazlı Asenkron Motorlar

Storlarında her 3 faz için ayrı sargı bulunmaktadır. Motorun hareket eden parçası rotor olmaktadır. Bu motorların stator sargılarına 3 fazlı alternatif bir gerilim uygulandığında stator sargılarında hareket eden manyetik alan oluşmaktadır. Rotor üzerinde manyetik alan gerilim indiksiyonu oluşturmaktadır. İndiksiyon gerilim rotor üzerinde rotor manyetik alanını meydana getirmektedir.

Bu motorlar ayrıca yapılarına göre de çeşitlenmektedir. Bunlar sincap kafesli ve bilezikli asenkron motor çeşitleridir. Sincap kafesli motor bilezikleri kısa devre edilmiş rotoru bilezikli motorlar ile yaklaşık olarak aynı özelliklere sahip olmaktadır. Bilezikli asenkron motorlar ise yük ateletinin büyük olması ya da yükünü hareketlendirmek için gerekli kalkış momentinin yüksek olması veya motorun çektiği kalkış akımının şebeke kapasitesinin aştığı zamanlarda bilezikli asenkron motorlar kullanılmak amacı ile tercih edilmektedir.

 Son olarak bu motorlar yapı tiplerine ve çalışma şekillerine göre de çeşitlenmektedir. Açık tip, kapalı tip ve flanşlı tip asenkron motorlar yapı tiplerine göre olan motorlardır. Çalışma şekillerine göre yatık çalışan ve dik çalışan asenkron motorlar olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.

Asenkron Motorlar Nerelerde Kullanılır?

Bu motorlar sağladığı avantajlar ile pek çok alanda kullanılmaktadır. Bu motorlar endüstride farklı alanlarda kullanılır. Buna göre bu motorların kullanıldıkları alanlar şunlardır:

 – Vinçlerde

 – Fanlarda

 – Pompalarda

 – Konveyörlerde

 – Kırıcılarda

 – Yürüyen merdiven sistemlerinde

 – Asansör sistemlerinde

 – Komprasörlerde

 – Mikselerde

 – Öğütücülerde de bu motorlar tercih edilmektedir.

Asenkron Motorların Avantajları Nelerdir?

 Otomasyon sistemlerinde A:C: elektrik motorları büyük önem taşımaktadır. Elektrik motorlarına asenkron ismi denmesinin nedeni ise stator sargılarında meydana gelen manyetik alanın hareket hızı ile rotorun hareket hızının farklı olmasıdır. Avantajları şunlardır:

 – Bu motorlar çok fazla bakıma ihtiyaç duymazlar. Ayrıca sağlam ve güvenilir motorlardır.

 – Sürücüler ile devir sayıları rahatlıkla istenilen devir sayısına kadar değiştirilebilmektedir.

 – Çalışma sırasında ark meydana gelmemektedir. Rahatlıkla patlayıcı ortamlar da kullanılabilmektedir.

 – Tek fazlı ve üç fazlı olarak iki şebeke gerilimine ve farklı güçlerde üretilmektedir.  – Momentleri yüksek olmaktadır.

Asenkron Motorların Çalışma Prensipleri Nasıldır?

Bu motorlar alternatif akı ile beslendiği zaman statorun içinde yer alan sarılı iletkenlerde döner bir manyetik alan meydana gelmektedir. Bu alana senkron hız adı verilmektedir. Bu senkron hız bu motorlarda rotor, stator alanından az dönmektedir. Motorun dönmesi için rotor sargıları kısa devre edilmiş iletkenlerden akım geçmekte ve statorda oluşan manyetik alan tarafından da kuvvet meydana gelerek rotor dönmektedir.

MOTORLARIMIZ İÇİN TIKLAYINIZ

İlginizi Çekebilir : Senkron Motorlar , DC Motorlar , AC Motorlar

Twitter Adresimiz İçin Tıklayınız

Facebook Adresimiz İçin Tıklayınız

Tanım olarak, senkron hızda çalışan motorlara, senkron motor denilmektedir. Senkron hız da motorun elektromotor kuvveti oluşturduğu sabit hız olmaktadır. Bu motor, elektrik enerjisini mekanik enerjiye dönüştürmek de kullanılır.

Senkron Motor Nedir?

Stator ve rotor, senkron motor 2 ana parçası olmaktadır. Stator, hareketsiz şekle gelir ve motorun armatür sargısını taşımaktadır. Armatür sargısı da EMF’nin motorda indüklemiş olduğu ana sargıdır. 4. alan sargılarını taşımaktadır. Ana alan akısı da rotorda indüklenmektedir. Rotor da çıkıntılı kutup rotoru ve de çıkıntılı olmayan kutup rotoru olarak iki şekilde tasarlanmaktadır.

Bu motor, çıkıntılı olan kutup rotorunu kullanmaktadır. Çıkıntılı kelimesine bakacak olursak da, rotorun armatür sargılarına doğru çıkıntı yapan kutuplarına denilmektedir. Bu motorun rotoru çelik laminasyonlarla yapılmaktadır.  Laminasyonlar da transformatörün sargısında ortaya çıkan girdap akımı kaybını azaltmaktadır. Çıkıntılı kutup rotoru genelde orta ve de düşük hızlı motor tasarımları için kullanılmaktadır. Motorda kullanımı da yüksek hızlı silindirik rotor elde etmektir.

Senkron Motor Nasıl Çalışır?

Stator ve rotor parçaları motorun çalışmasını sağlayan ana parçalardır. Stator, makinenin sabit kısmı, rotor da dönen kısmı olmaktadır. 3 fazlı AC beslemesi de motorun statoruna verilir. Stator ve rotor ayrı ayrı uyarılmaktadır. Uyarma işlemi de bir elektrik akımı ile motorun parçalarının üzerinde manyetik alanın indüklenmesidir.

 Statora 3 fazlı besleme verildiği zaman, stator ile rotor boşluğunun arasında dönen manyetik bölüm gelişir. Hareketli kutuplara sahip alanlara dönen manyetik alan denir. Dönen manyetik alan da sadece çok fazlı sistemde gelişmektedir. Dönen manyetik alan sebebi ile stator üzerinde yer alan kuzey ve güney kutupları gelişmektedir.

 Rotorun bir ucunda kuzey kutbu gelişir ve diğer ucunda da güney kutbu gelişir. AC sinüzoidal olmaktadır. Dalganın polaritesi de her yarım döngüde bir değişmektedir. Dalga ilk yarı döngüde pozitif kalmakta ve ikinci yarı döngüde de negatif olmaktadır. Dalganın pozitif ve negatif yarım döngüsü de sıra ile stator üzerinde kuzey ve güney kutuplarını geliştirmektedir.  Rotor ve stator aynı tarafta olduğu zaman, yani aynı kutba sahiplerken birbirlerini iterler. Bunun yanında da zıt kutupları varsa da birbirlerini çekerler. Bu şekilde rotor sadece bir yerde titreşmekte ve motorun kendi kendine başlamamasının nedeni de bu olmaktadır.

Senkron Motorun Özellikleri

Genel olarak, senkron motor ana özellikleri;

– Bu motorların hızı yükten bağımsız olmaktadır.

– Yükün değişimi motorun hızını etkilemez.

– Bu motorlar kendi kendine çalışmaz.

– Ana taşıyıcı da motoru senkron hızında döndürmek amacı ile kullanılır.

– Senkron motor önde gelen ve gecikmeli güç faktörü için çalışmaktadır.

– Senkron motor, damper sargıları yardımı ile de çalıştırılabilir.

Senkron Motor Çeşitleri

Heyecanlanma şekillerine bağlı olarak farklı çeşitte senkron motorlar vardır.

Heyecansız senkron motor

Rotor çelikten üretilmiştir. Dış manyetik alan da rotoru manyetize etmekte ve rotor onunla senkronize bir şekilde dönmektedir. Rotor çoğunlukla kobalt çeliğine benzer yüksek kalıcılığa sahip olan çelikten yapılmaktadır. 3 çeşit tasarımları bulunmaktadır. Bunlar; histerezis motoru, relüktans motor, daimi mıknatıslı senkron motorlar.

Güncel heyecanlı senkron motor

Rotor manyetik alanını meydana getirmek adına rotora DC beslemesine gereksinim duyar. Doğru akım ile uyarılmış olan bir motor, da stator sargılarına ve rotor sargılarına sahip olmaktadır. Silindirik rotorlara ya da çıkıntılı kutup rotorlarına da sahip olabilirler. Kendi kendilerine hareket etmezler ve başlamak için de damper sargılarına gereksinim duyarlar. En başta da bir asenkron motor şeklinde başlarlar sonra da senkron hıza ulaşırlar.

Senkron Motor Nerelerde Kullanılır?

Bu motorlar genel olarak, senkron hızda dönerler. Buna bağlı olarak da bu motorların devir sayıları bir tek frekans ve kutup sayıları değiştirilerek ayarlanmaktadır. Kaynağının frekans ve kutup sayılarına göre her an senkron bir hızla dönen sabit ve hızlı makinelere de senkron makine denilmektedir. Genel olarak sabit hızın gereksinim duyulduğu bütün endüstriyel uygulama ve projelerde kullanılmaktadır.  Elektrik sistemlerinde kompansatör şeklinde güç katsayının düzeltilme işlemlerinde, yüksek oranda kararlılık gerektiren konumlama makinelerini bulunduran düşük güç uygulamalarında ve de robot işleticilerde, hava kompresörlerde, kırma makinelerde, santrifüj pompalar gibi alanlarda kullanımı sağlanmaktadır. Kullanım alanları ve işlevleri bakımından son derece önemli bir yere sahip olan bu motor günlük hayatımızın bir parçası haline gelmiştir.

MOTORLARIMIZ İÇİN TIKLAYINIZ

İlginizi Çekebilir : AC MOTORLAR, DC MOTORLAR

Twitter Adresimiz İçin Tıklayınız

Facebook Adresimiz İçin Tıklayınız

Elektrik motorları günümüzde hemen hemen her yerde kullanılan motorlardır. Hareket edebilen ve insan yapımı olan her şeyin hareketleri motorlar aracılığı ile yapılmaktadır. Bir diğer ifade ile motorlar enerji dönüştürücüleri olmaktadır. Burada karşımıza elektrik motorları çıkmaktadır. Elektrik motorlarının çeşitleri de merak edilen konular arasında bulunur.

1- Elektrik Motorları Nedir?

Elektrik enerjisini mekanik enerjiye dönüştüren aygıtlara elektrik motoru adı verilmektedir. Elektrik motorları iki ana parçadan meydana gelmektedir. Bunlar stator ve rotor olmaktadır. Stator sabit parçası olmakla beraber rotor kendi çevresinde dönen bir parçadır. Bu ana parçalar, elektrik akımını iletenler, manyetik akıyı iletenler ve konstrüksiyon parçaları gibi farklı parçalardan oluşmaktadır.

 Elektrik motoru artık günümüzde hemen hemen her alanda kullanılmaktadır. Aspiratör, fan, elektrikli ev aletleri ve robotik uygulamalar gibi hayatımızın her alanında yer alan ürünlerde bu motorlar bulunmaktadır. Besledikleri elektrik akımlarına göre ise doğru akım motorları ve alternatif akım motorları olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır.

2- DC (Doğru Akım) Motoru Nedir?

Elektrik motorları bir elektrik enerjisini mekanik olan enerjiye dönüştüren motorlar olduğu bilinmektedir. Elektrik motorlar arasında yer alan dc motor ise düz akım elektrik enerjisini mekanik enerjiye dönüştüren makinelere denilmektedir. Motor içerisinde sargılar yer almaktadır. Elektrik akımı sargılara uygulandığı zaman motor içerisinde bulunan sabit mıknatıslara zıt yönünde manyetik bir kuvvet oluşmaktadır. Bu kuvvet ile de hareket etmektedir.

 Akımın yönünün sürekli olarak sabit mıknatısa ters manyetik alan oluşturacak biçimde değişim yapılması gerekmektedir. Bu değişim ile beraber fırçalı motorlarda motorun sarımlarına temas eden fırçalar ile fırçasız motorlarda elektronik hız kontrol devresi tarafından yapılmaktadır. Bununla beraber dc motor fırçalı, fırçasız, step ve servo olmak üzere çeşitlenmektedir.

3- AC Motor Nedir?

 Alternatif akım kullanarak çalışan makinelere ac motor adı verilmektedir. Yönü ve şiddeti değişen elektrik akımına alternatif akım denilir. Bu akımdan yararlanarak ivme kazanan elektrik motorları da ac motorlardır. Stator sargılarından aldığı elektrik enerjisini rotor kısmına vermekte ve dönme hareketi yapmaktadır. Burada ac motor bu hareketi mekanik enerjiye çeviren elektrik motorlarıdır. Çalışma prensiplerine bakıldığında bu motorlara indüksiyon motorları da denilmektedir.

 AC motorları en çok sanayide kullanılmaktadır. Sahip oldukları özellikleri bakımında da pek çok alanda kullanılmaktadır. AC motorlarının sahip olduğu özellikler şunlardır:

 – AC motorları sürekli olarak bakım gerektirmediği için maliyeti de oldukça düşüktür.

 – AC motorlarında devir sayıları yük bindiği zaman fazla değişim göstermemektedir.

 – AC motorlarının hız kontrol devresi ve devir sayıları rahat bir şekilde ayarlanmaktadır.

 – AC motorları yapılışları sebebiyle diğer elektrik motorlarına göre daha uygun olmaktadır.

 – AC motorlarının bakıma ihtiyaçları oldukça azdır.

 – Asenkron motorlar çalışırken elektrik arkı oluşturmamaktadır.

 – AC motorları fan, kompresörler, asansörler, konveyörler, vinçler, santrifüj pompaları ve daha birçok alanda kullanılan elektrik motorlarıdır.

İlginizi Çekebilir : AC MOTORLAR , DC MOTORLAR

Twitter Adresimiz : megaelektrikplc

AC motor, alternatif akım kullanımı ile çalışan elektrik motorlarına denilmektedir. Sanayi alanında çok yaygın bir şekilde kullanılan bir motor türü olmaktadır. Bir elektrik kaynağında meydana gelen gerilimde periyodik bir şekilde yön ve de şiddet değişikliği yaşanıyorsa ve bu kaynağa da iletkenler yardımı ile bağlı bir yükte olan akımda aynı biçimde yön ve şiddet değişimi oluyorsa ortaya çıkan elektrik akımına alternatif akım denilmektedir.

 Bu bakımdan ac motor, bu akımdan faydalanarak ivme kazanan elektrik motorlarına denilmektedir. Genel olarak elektrik motorları 2 çeşit olmaktadır. Bunlar dc ve ac motor şeklinde sıralanmaktadır. AC motorlar fırçasız şekilde olduğu için DC motorlara göre çok daha iyi sürtünmesiz bir ortam sağlamaktadır. DC motorlar ise fırça ve kolektörlü oldukları için AC motorlardan oranla boyları çok daha uzun olmaktadır.

AC Motor Nedir ?

AC motor, fırçalı motor şeklinde de adlandırılmakta ve yüksek güç ihtiyacını ve frekans değeri ihtiyacını isteyen uygulamalarda tercih edilen bir motor çeşidi olmaktadır. AC motor çeşitleri, yani fırçalı motorların en büyük özelliği ise genel olarak bu motorlarda manyetik alanın sabit kalması durumunda, bobinlerin de hareket halinde olmasıdır.

 Bu motorlar tasarım olarak da bazı istisnalar dışında 2 fazlı asenkron motorlar olmaktadır.

 Frekans dönüştürücülü olan bu motor; hız kontrolünü çok daha iyi ve basit yapmaya başladığından itibaren DC motorlar ve de slip-ringli ac motorlar daha az tercih edilir hale gelmiştir.

 Bu konuda bir ac motoru bir redüktör ile birleştiği zaman redüktörlü motor elde edilmektedir. Bu motorun elektrik prensibine bakılmadan; motorun mekanik tasarımı da redüktörün üzerine nasıl bir şekilde monte edileceğinde çok önemli rol oynamaktadır.

AC Motor Çalışma Prensibi

AC motorlar, genelde iki bölümden oluşmaktadır. Bunlar da rotor ve stator olmaktadır. Stator genelde makinenin sabit olan bölümdür ve makinenin çalışabilmesi için ihtiyaç duyulan manyeto-motor kuvvetini sağlamaktadır. Rotor da hareketli olan bölüm olmakta ve statorda meydana gelen manyeto-motor kuvvetinden doğan manyetik enerjiyi anından mekanik enerjiye çevirmektedir.

 Senkron motorlar ve asenkron motorlar da 2 çeşit ac motor türü bulunmaktadır. Senkron motorlar, statora ulaşım sağlayan elektrik akımı ile aynı frekansta hareket ederken, asenkron motorlar indüksiyon akımı çalışmalarından kaynaklı olarak mevcut akım ile aynı frekansa ulaşamazlar.

Bu bakımdan bu motorlar genelde üç fazlı elektrik sistemi ile çalışmakta ve tek fazlı veya iki fazlı türleri de mevcut olmaktadır. AC motorlar farklı hızlarda çalıştığı zaman bu durum kutup değişimi ile gerçekleşmektedir. Statora çok daha fazla sargı yerleştirilmekte veya her bir sarım içinden geçen akımın yönü ters bir şekilde değiştirilerek kutup sayısında da çok büyük değişim sağlanmaktadır.

 Bu bakımdan çok kutup seçenekli olan motorlarda her kutup sayısının gücü, aynı gövdede olan tek hızlı motorun gücünün yarısı kadar olmaktadır. Kutup değiştiren ac redüktörlü motor hareket tahrikinde kullanılmaktadır. Kutup sayısı az olan operasyonlarda hareket hızı da yüksek olmaktadır. Pozisyonlama için de düşük hızlı olan yüksek pol sayılı olan sarıma değiştirilir.  Bu değişimde de motor ataletinden ötürü motor en yüksek olan devir sayısına ulaşmaktadır. Bu faz esnasında motor jeneratör şeklinde çalışır ve yavaşlar. Bunun yanında kinetik enerji de elektrik enerjisini dönüşür ve sonrasında şebekeye geri dönüşüm yapar.

AC Motor Özellikleri

Bu motorlar, çok yüksek bir güç ve de frekans ihtiyacı olan uygulamalar için tercih edilmektedir. Bunun yanında verimlilik bakımından da çok büyük oranda tatmin edici sonuçlar sunan bir motor çeşidi olmaktadır. Hızlı ve kolay şekilde bir konumlanma avantajı da sunmakta olan bu motorlar aynı zamanda hareket kontrolü de gerektiren uygulamalar sırasında da esneklik sunmaktadır.

 Bu motorlar genelde bakım ihtiyacı ortaya çıkarmazlar ve bununla birlikte maliyet bakımından da son derece cazip olmaktadır. Bu motorların başlıca özellikleri aşağıdaki gibidir:

– Çok yüksek enerjili olan ve manyetik bir alana sahip bir yerde, bu motorların kullanımı sağlandığında alanlarda verimli bir iş elde etmek bakımından çok büyük avantaj sağlanmaktadır.

– Hareket kontrolünü gerektiren projelerde de hızlı ve de seri bir biçimde konumlandırmalara olanak sağlamaktadır.

– Çok hızlı bir motor türü olan av motor çok zorlu çalışma şartlarında da kararlılığını kaybetmeden çalışmalarını devam ettirmektedir.

– Bu motorlar, indiksiyon türü olan motorların içinde yer almaktadırlar.

– Bu motorları 2 fazlı ve 3 fazlı şekilde üretilmektedir.

AC Motor Çeşitleri

AC motor çeşitleri genel olarak aşağıdaki gibi sıralanmaktadır.

– Repülsiyon motorlar.

– Relüktans motorlar.

– Senkron motorlar.

– Yardımcı sargılı asenkron motorlar

– Üniversal motorlar.

– Yardımcı kutuplu asenkron motorlar.

AC Motorların Avantajları

– Basit yapıda olmaktalar ve sürekli olarak bakım gereksinimi duymamaktadır.

– Devir sayıları genelde sabit olmakta ve yükle değişmemektedir.

– Devir sayıları frekans konverterleri ile geniş aralıklarda çok kolay bir şekilde ayarlanmaktadır.

– Fiyat olarak baka motorlara göre daha uygun olmaktadır.

– Yüksek oranda güvenirlik sağlamaktadır.

– Hareket halindeyken, genelde elektrik kontakları olmamaktadır.

– Doğru motor akımlarında yer alan ark yani kıvılcım bu motor türünde bulunmamaktadır.

AC Motorların Dezavantajları

Bu motorların başlıca dezavantajları da şu şekildedir:

– Isı yayılımının çok yüksek derecede olması ve bununla birlikte meydana gelen fan motor ihtiyaçları.

– Bu motorların ac kare dalga güç kaynağına gereksinim duymaları.

– Düşük verimlik de bir başka dezavantajı olmaktadır.

AC Motor Fiyatları

Genel olarak hassasiyeti açısından çok yüksek verimlilik sağlayan bu motor dönme açısının miktar oranı ne kadar düşük olursa, hassasiyet bakımından da bir o kadar yüksek olmaktadır. Motor fiyatları genel olarak motorun teknik özelliklerine bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Motorun uygulama yapılacağı projenin istemiş olduğu enerjiye göre motor ve sürücüsü belirlenmektedir.

 Motorların hem hassasiyet hem de güç açısından sağlamış olduğu faydalar oldukça yüksektir. Motor fiyatları ve özellikleri bakımından ihtiyaç duyulan en uygun çeşidi alınarak uygulamalarda kullanılmaktadır.

AC MOTORLAR İÇİN TIKLAYINIZ.

İlginizi Çekebilir : Sürücü (inverter) Nedir ?

Twitter Adresimiz İçin Tıklayınız

Facebook Adresimiz İçin Tıklayınız