İçindekiler

Osiloskop Nedir ?

Osiloskop, elektrik gerilimindeki değişimleri zamana bağlı bir şekilde görebilmesini sağlayan bir ölçüm cihazıdır. Elektrik gerilimini ölçmek için normal şartlarda voltmetre kullanılmaktadır. Voltmetre, sadece devredeki gerilimin büyüklüğü ve sayısal bir şekilde yönünü gösterebilmektedir. Osiloskop ise gerilimi zamana bağlı değişimlerini iki eksenli bir grafik şeklinde anlaşılır bir şekilde raporlar.

Osiloskop Özellikleri Nelerdir ?

Geniş ölçme yetenekleri olan Osiloskoplar elektrik enerjisini dalga biçiminde gösterebilmektedir. Akım ve gerilim değerlerini değişimi ile genliği zamana bağlı grafik halinde raporlayabilmektedir. Bu grafiklerden sinyalin darbe ve boşluk süreleri, genlik, frekans ve periyoda ulaşabiliriz.

Elektronik devrelerindeki ölçümler için daha çok kullanılır. Kare veya sinüzoidal girişli devrelerin çıkışları ve karakterini belirleyebilmek için dizayn edilmiştir. Elektriksel işaretlerin ölçülmesi ve değerlendirilmesi için kullanılmaktadır. İşaretin dalga şeklini, frekans ve genlik aynı zamanda bulunabilmesini sağlar.

Osiloskop Kalibrasyonu

Osiloskop kalibrasyonları, teknik anlamda bilinen kalibrasyondan farklıdır. Cihazın kendi içindeki uyumluluğunu sağlamak üzere yapılan bir doğrulama işlemi şeklinde yapılır. Osiloskop doğru ölçüm yapabilmesi için belli zaman dilimlerinde kalibre edilmesi gerekebilir. Bu kalibrasyon ölçüm hataları önüne geçmek için önemlidir.

Osiloskop Avantajları:

Osiloskop dezavantajları:

Osiloskop Nasıl Kullanılır ?

osiloskop ölçüm

Osiloskop ekranında oluşan görüntüdeki dikey eksen y; ölçülen sinaylin genliğini bir başka deyişle şiddetini gösterir. Yatay eksen zamanı göstermektedir.

Osiloskop Tuşları ve görevleri

Volt / Div

Osiloskopta görüntülenmekte olan sinyalin dikey çözünürlüğü belirlemektedir. Ekranda görünen her karenin dikey adımları kaç V gerilime eşit olacağını bu düğme üzerinden ayarlanabilmektedir. 1mV ile 5V arasında çeşitli adımlar ile bu çözünürlük değiştirilebilir.

Secs / Div

Ekranda sinyalin yatay çözünürlüğü belirlemektedir. Her yatay karenin saniye ya da microsaniye ya da milisaniye miktarını üzerinde bulunan bu düğme ile ayarlanabilir.

AC / DC Coupling

Osiloskopun göstereceği sinyal referansının, DC ya da AC gerilim farkı biçimde ayarlanabilmesini sağlar. Bir örnek ile açıklamak gerekirse; 12V bir batarya, osiloskopda DC coupling modu ayarında olsun. Osiloskop probunun uçları bataryanın + ve – kutuplarına bağlandığında düz bir çizgi şekli ile bataryanın gerilimini gösterir. AC coupling seçeneği seçildiğinde, bataryanın gerilimi bir AC sinyal içermediği için ekranda görüntü oluşmaz. Yine 12V batarya yerine anahtarlamalı güç kaynağı ölçümü yapılırsa, yüksek hızlı anahtarlama kaynaklı bazı AC sinyalleri bulunur.  Bu sebeple, AC coupling modu ile sinyalin üzerindeki küçük AC varyasyonların daha kolay görünümü  sağlanabilir.

Trigger

Trigger sadece dijital Osiloskoplarda bulunmaktadır. Osiloskopun ulaştığı sinyal seviyesi ölçüm başlayacağı düğme, trigger düğmesidir. Ekran görüntüsü sağa sola sıçramaları sık ve sürekli ise ayarın oldukça sağlıklı olduğunu gösterir.

Horizontal Pos

Bu ayar ekran üzerindeki sinyalin yatay şekilde konumunu ayarlama için kullanılmaktadır. Ekrana sığmayacak uzunlukta sinyaller için kullanışlı bir fonksiyondur.

Vertical Pos

Bu ayar ekran üzerindeki sinyalin dikey konumunu ayarlanması için kullanılır. Aynı anda iki farklı sinyalin takibi ve incelemesi yapılırken bu özellik kullanılmaktadır. İki sinyalin dikeyde farklı konumlarda bulunması çok faydalı olabilmektedir.

Auto

Auto butonu sadece dijital Osiloskoplarda vardır. Ölçülmekte olan sinyalin ekrana uygun bir biçimde dikey – yatay çözünürlüğü bu buton sayesinde kolaylıkla ayarlanabilir.

Stop

Stop butonu yine sadece dijital Osiloskoplarda bulunmaktadır. Sinyalin o andaki durumunun bir görüntüsünü alır. Böylece anlık detaylı inceleme imkanı elde edilmiş olur.

Osiloskop Nasıl Çalışır ?

osiloskop ölçüm

Osiloskop cihazlarında çalışma prensipleri cihazın türüne göre değişmektedir. İki tür Osiloskop vardır: dijital ve analog. Genellikle analog Osiloskop cihazları tüplü televizyonlar gibi bir çalışma prensibine sahiptir. Analog osiloskop cihazlarda, gelen sinyalleri katot denilen tüp içerisinde oluşturulmaktadır. Elektron demetlerinin tamamı bobinlere iletilir. Bu sayede ekranda görüntü oluşur.

Dijital osiloskop cihazlarında ise tamamen mikroişlemciler oluşan bir yapı ile çalışır. Mikroişlemcilerden gelen giriş sinyaller ile osiloskop çalışması gerçekleşir. Bu sinyaller cihaz içerisinde istenilen seviyelerde çalışırlar, kaydedebilirler. Tekrar oluşumu sağlanabilir.

Osiloskop cihazları çeşitli sorunların giderilmesi ve araştırılması işlemlerinde kullanılır. Özellikle elektronik cihazların ölçüm işleminde osiloskop kullanılmaktadır. Ölçme işlemi, sistemlerin içinde yer alan sinyallerin frekansları ve genliği belirlemesi şeklinde yapılmaktadır. Elektrik devresinde ne kadar gürültü olduğunu ölçümü de osiloskop aracılığı ile yapılır. Bir dalganın şeklinin belirlenmesi, grafik halinin çözümlenmesi için yine osiloskop cihazları kullanılmaktadır.

Osiloskop İle Frekans Ölçümü

Bilinmeyen frekansların bilinen frekanslarla karşılaştırılması yöntemi ile frekans ölçümüne gerçekleştiren bağlantı şekli bulunur.

Osiloskop ekranda görülen ve şekle göre aletin yatay levhalarına uygulanan gerilim 50 c/s ise, dikey levhalar üzerine uygulanmakta olan gerilim frekansı

fd / fy = Ty / Td , fd/50 = 2 / 1 —> fd = 100 c/s şeklinde olur.

İki gerilim frekansı birbirine eşit olduğu durumda ekranda, tam daire oluşur.

Tıkla puan ver
[Total: 4 Average: 4.8]

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir